ENG     23 Noyabr 2017 -ci il
 
  Aktual
  Xəbərlər
  Cəmiyyət
  Maarifləndirmə
  Hadisə
  Müxtəlif
  Arxiv
17 Noyabr 2017-ci il
N 37 (552)

Əlaqə
Redaksiyanın ünvanı:
.......................................
Bakı şəhəri, Əliyar Əliyev küçəsi 3
.......................................
Tel.: 566 86 70
Faks: 566 86 71
566 86 74
566 86 79






  Baş səhifə / Maarifləndirmə
Maarifləndirmə
17 Noyabr 2017Mobil telefonların enerji yükləyicilərinin (adapter) elektrik şəbəkəsinə uzun müddət qoşulu qalması yanğın və partlayış törədir
17 Noyabr 2017 Fövqəladə hallarla bağlı davranış qaydaları
Zəlzələ

Mobil telefonların enerji yükləyicilərinin (adapter) elektrik şəbəkəsinə uzun müddət qoşulu qalması yanğın və partlayış törədir

Müasir dövrdə həyatımızı mobil telefonlarsız təsəvvür etmək mümkün deyil.  Mobil telefon ən lazımlı, ən yaxın köməkçimizə çevrilib. "Ağıllı" telefonlar vasitəsilə qısa zaman ərzində yaxınlarımızla əlaqə saxlaya, dünyanın istənilən nöqtəsində baş verən hadisələrdən xəbər tuta, istədiyimiz filmə bilet ala, yaxud okeanın o tayında hansısa lüks hoteldə şam yeməyi sifariş edə bilərik.

Lakin mobil telefonların funksiyaları artdıqca onların enerji saxlamaq qabiliyyəti də mütənasib olaraq azalır. Bir çoxlarımız isə telefonumuzu enerji yığması üçün gecədən səhərə kimi elektrik şəbəkəsinə qoşulmuş vəziyyətdə saxlayırıq. Bu bizi enerji cəhətdən gün ərzində təmin etsə də, bir sıra ciddi problemlərə yol aça bilər. Belə ki, uzun müddət enerji yığan telefon həm sağlamlığımıza ziyandır, həm də təhlükəsizlik baxımından müxtəlif problemlərə yol açır. Bunlardan ən təhlükəlisi isə son zamanlar tez-tez təkrarlanan partlamalardır.

 Qeyd edək ki, son dövrlər mütəxəssislər batareyaların partlamasının əsas səbəbi kimi məhz qısaqapanma versiyasını irəli sürürlər. Ancaq partlayış və yanğınlar təkcə batareyaların keyfiyyətsiz olması səbəbindən baş vermir. Statistik məlumatlara görə, fəlakətlə nəticələnən hadisələrin çoxunda bəzən telefon sahiblərinin səhlənkarlığı da böyük rol oynayır. Belə ki, telefonun enerji yığmaq üçün işlədilən enerji yükləyicisi (adapter) şəbəkəyə uzun müddət qoşulu qaldıqda da çox zaman xoşagəlməz hadisələrlə nəticələnir.Yeri gəlmişkən, batareyanın artıq enerji yığması nəticəsində təkcə mobil telefonlar deyil, noutbuklar da partlayır.

Ümumiyyətlə, telefonların partlamasına səbəb nədir? Bu hallara bizdə də tez-tez rast gəlinirmi? Bəs belə halların qarşısını necə ala bilərik?

Mütəxəssislər bildirirlər ki,  telefonların partlama səbəbləri müxtəlifdir. Lakin əsas səbəblərdən biri enerji yükləyicilərinin uzun müddət elektrik şəbəkəsinə qoşulu qalmasıdır.

Doğrudur, telefonların partlaması digər səbəblərdən də baş verə bilər. Lakin əsas səbəb əvvəl qeyd etdiyimiz kimi  onların uzun müddət, bəzən hətta gecədən səhərə kimi elektrik şəbəkəsinə qoşulu qalmasıdır. Çünki səhərə qədər şəbəkəyə qoşulu qalan telefonların batareyası şişir və quruyur. Şişən batareya isə tez partlayır.

Daha bir səbəb isə telefonların suya düşməsi, yaxud üzərinə tez-tez maye tökülməsidir.

Mütəxəssislər telefonların enerji yükləyicisinin enerji şəbəkəsində optimal saxlanma müddətini göstərərək qeyd edirlər ki, mobil telefon adətən iki saat enerji yığmalıdır. Yaxşı olardı ki, telefon söndürüldükdən sonra enerji yükləyicisinə qoşulsun. Belə olanda telefon həm tez enerji yığır, həm də enerjinin ömrü uzun olur. Məsləhətdir ki, telefonun orijinal enerji yükləyicisindən (adapterindən) istifadə olunsun. Əks təqdirdə saxta enerji yükləyiciləri telefonun batareyasını qısa müddət ərzində sıradan çıxarır və qurumasına səbəb olur. Quruyan batareya isə potensial təhlükədir.

Ən vacib məqamlardan biri də odur ki, enerji yükləyicisinə qoşulu olan telefondan istifadə etmək məsləhət deyil. Bu zaman həmin telefonun batareyası sıradan çıxır və tez bir zamanda yararsız hala düşür.

Qeyd edək ki, mütəxəssislərin fikrincə mobil telefonların ilk buraxılışının enerji yükləyiciləri təhlükəsizlik baxımından daha əlverişli idi. Çünki əvvəlki telefonların enerji yükləyiciləri telefon enerji ilə tam dolandan sonra artıq enerji yığmırdı. İndi həmin enerji yükləyiciləri istehsal olunmur. Müasir telefonların isə demək olar ki, əksəriyyəti enerjinin tam dolmasından asılı olmayaraq davamlı enerji qəbul edir. Bu da öz növbəsində telefona öz mənfi təsirini göstərir.

Adətən telefonların enerji saxlamaması ilə bağlı tez-tez müraciətlər olur. Artıq bu nasazlığı aradan qaldırmaq üçün həmin telefonları təmir etmək elə də çətin deyil. Lakin partlamış telefonlarla bağlı şikayətlərə az-az hallarda rast gəlinsə də, bu hal çox təhlükəlidir. Partlayan zaman telefonların adətən arxa hissəsi partlayır və zərər ən çox arxa hissəyə dəyir. Partlamadan isə ən çox telefonun prosessoru zərər çəkir. Düzdür, partladıqdan sonra da onu təmir edib işlətmək mümkündür. Lakin artıq telefonun əvvəlki kimi normal işləməsi mümkün deyil.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, telefonların hansı firmanın istehsal etməsinin, hansı model olmasının  fərqi yoxdur -bütün telefonlar təhlükəsizlik qaydaları daxilində istifadə edilmədikdə partlaya bilər. Bunun heç bir fərqi yoxdur. Düzgün istifadə edilmədikdə və enerji yükləyicisi şəbəkəyə uzun müddət qoşulu qaldıqda hamısı partlaya bilər. Burada mobil telefonun hansı markadan olması heç bir əhəmiyyət daşımır. Bütün markadan olan telefonlar partlaya və alovlana bilər. Burada əsas səbəb telefonun batareyasının orijinal olması və yuxarıda sadaladığımız texniki amillərdir. Ümumilikdə bütün telefonların partlama təhlükəsi var.

Televizorlar da  telefonlar kimi uzun müddət enerji şəbəkəsinə qoşulu qaldıqda partlaya bilər. Dünyada və Azərbaycanda belə hadisələrə rast gəlinib. Bəzən partlama o qədər güclü olub ki, bundan hətta bütün ev yanaraq yararsız hala düşüb.

Telefonların partlamasının səbəblərindən biri də keyfiyyətsiz batareyalardır. Çalışmaq lazımdır ki, daha çox orijinal enerji yükləyicisindən və batareyadan istifadə olunsun.

Partlama ehtimalı sertifikatlaşdırılmayan və təhlükəsizliyi təmin olunmayan telefonlarda daha çoxdur. Bununla bağlı Nazirlər Kabinetinin 1 yanvar 1994-cü il tarixli 343 saylı qərarı var. Bu qərara əsasən, bir sıra məhsullar, o cümlədən telefonlar məcburi olaraq sertifikatlaşdırılmalıdır. Bu siyahıya təqribən 120-ə yaxın məhsul daxildir. Qərara əsasən, məhsul ölkənin əmtəə bazarına daxil olmamışdan əvvəl mütləq yoxlamadan keçməlidir. Təcrübə də göstərir ki, partlayan mobil telefonlar məhz sertifikatı olmayan telefonlardır.

Mobil telefonlardan istifadə edərkən  ehtiyatlı olun,  orijinal enerji yükləyicisindən və batareyadan istifadə edərək təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməyi unutmayın!

FHN Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidmətinin

Yanğına qarşı təbliğat şöbəsi



Fövqəladə hallarla bağlı davranış qaydaları
Zəlzələ

Zəlzələ - qəflətən baş verən, bir neçə saniyə davam edən yer titrəməsi nəticəsində böyük dağıntılara və insan tələfatına səbəb ola bilən fövqəladə hadisədir.

Zəlzələyə necə hazır olmalı:

- zəlzələ barədə ailənizdə söhbətlər aparın, təhlükəsizlik məşqləri keçirin;

- birlikdə evdə təhlükəsiz yer təyin edin (yükdaşıyan divar və beton sütun);

- kitab rəflərini, çilçıraq və dolabları divara, tavana və yaxud döşəməyə möhkəm bərkidin;

- zəhərli kimyəvi və tezalışan mayeləri təcrid edilmiş təhlükəsiz yerdə saxlayın;

- yumşaq mebeli (divan-kreslo) və çarpayını pəncərə önündə yerləşdirməyin və ya pərdənin qalın materialdan olmasını təmin edin;

- içində müəyyən qədər ərzaq və su, tibb çantası, vacib sənədlər, pul, fənər və isti paltar olan ehtiyat çantasını həmişə əl altında saxlayın;

- bütün ailə üzvləri qaz, su və elektrik enerjisinin haradan, necə bağlanıb-söndürüldüyünü bilməlidir;

- evin dəhliz və çıxış yerlərini artıq əşyalardan təmiz saxlayın.

Zəlzələ zamanı nə etməli: 

- ilk təkanı hiss etdikdə binanı təhlükəsiz tərk etmək üçün cəmi 10-15 saniyə vaxtınız olduğunu bilin;

- evdən çıxarkən ehtiyat çantası və mobil telefonunuzu götürün;

- qaz, su və elektrik enerjisini ümumi şəbəkədən söndürün;

- binanı tərk edib açıq və təhlükəsiz yerdə dayanın;

- əgər binanı 10-15 saniyə ərzində tərk etmək mümkün deyilsə, evdə qalın;

- pilləkan və lift daha tez sıradan çıxdığı üçün bunlardan istifadə etməyin;

- təşvişə düşüb yüksək mərtəbədən tullanmayın;

- evdə təyin etdiyiniz təhlükəsiz yerə (yükdaşıyan divar və beton sütun) keçin;

-  dəmir ayaqlı masa varsa, onun altına girin;

- diz üstə çökün və ya böyrü üstə uzanıb ayaqlarınızı bükün və əllərinizlə başın arxa hissəsini qucaqlayaraq qorunun;

- yanınızda azyaşlı varsa, onu öz bədəninizlə qorumağa çalışın.

 Zəlzələ sizi küçədə haqlayıbsa:

- bina, elektrik dirək və xətləri, sıldırımlı yerlər, körpülərdən uzaq durun, dərhal açıq sahəyə çıxın;

- əgər avtomobillə açıq sahədə hərəkət edirsinizsə, onu dayandıraraq pəncərələri bağlayıb, içində təkanların bitməsini gözləyin;

- əgər avtomobillə binaların yaxınlığında hərəkət edirsinizsə, dərhal onu tərk edib, açıq sahəyə çıxın.

 Zəlzələdən sonra nə etməli:

Zəlzələ sizi bina xaricində haqlayıbsa və dağıntı baş veribsə:

- mümkündürsə, zərərçəkmişlərə kömək edin, onlara ilkin yardım göstərin;

- dağıntı olan yerlərə yaxınlaşmayın (yaşadığınız bina olsa belə);

- yaşadığınız binaya daxil olmaq üçün əvvəl şəraiti dəqiq qiymətləndirib sonra qərar verin;

- zədələnmiş binada qaz sızması ola bildiyindən açıq alışdırıcıdan (kibrit, alışqan) istifadə etməyin.

Zəlzələ siz evdə olarkən baş veribsə və dağıntı yoxdursa:

- zəlzələ sizi gecə vaxtı haqlayıbsa, kibrit və ya alışqandan deyil, fənərdən istifadə edin;

- qaz, su və elektrik enerjisini ümumi şəbəkədən söndürərək binanı tərk edin;

- kiçik yanğın ocağı varsa, onu öz qüvvənizlə söndürməyə çalışın;

- yanğını müstəqil söndürmək mümkün deyilsə, uşaq, yaralı və əlillərə kömək etməklə təhlükəsiz bir yerə çıxın;

- zəlzələ barədə ən son məlumatları izləyib göstərişlərə əməl edin;

Zəlzələ nəticəsində dağıntı altında qalmısınızsa: 

- təşvişə düşməyin, ehtiyac varsa, özünüzə ilkin yardım göstərməyə çalışın;

- əgər özünüzü və ətrafdakıları dağıntı altından çıxarmağa gücünüz çatırsa, bunun üçün ən az qüvvə tələb edən üsulu seçin;

- qüvvə və bacarığınıza tam əmin deyilsinizsə, xilasediciləri gözləyin;

- maşın və texnikanın səsi kəsilibsə, demək, xilasedicilər "sükut anı" elan edib. Bu sükutdan istifadə edib qışqıraraq, ətrafdakı əşyaları ehmalca döyəclə yərək və ya mobil telefonla yerinizi bildirməyə çalışın.



Qəzetin çap variantı




Qəzet Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qeydiyyat nömrəsi - 1873.
Təsisçi Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi.
Bütün hüquqlar qorunur.
© 2009-cu il