16 Sentyabr 2014 -cü il
Prezident İlham Əliyev birinci Azərbaycan Beynəlxalq müdafiə sənayesi sərgisi ilə tanış olub         Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin rəsmi qəbulları         Azərbaycan Respublikasının Hökuməti ilə Mərakeş Krallığının Hökuməti arasında fövqəladə halların idarə edilməsi sahəsində əməkdaşlıq haqqında Sazişin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı         Azərbaycan Respublikasının fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov Qırğızıstan Baş nazirinin birinci müavini ilə görüşmüşdür         Fövqəladə Hallar Nazirliyində "Keçmiş Neftçala yod-brom zavodunun təbii radionuklid tərkibli kömür, neft, neft məhsulları və digər tullantılarla çirklənmiş ərazisinin reabilitasiyası" layihəsinin yekunlarına dair hesabat konfransı keçirilib         Azərbaycan Fövqəladə Hallar Nazirliyinin xilasetmə bölmələri Gürcüstanda keçirilən "Təhlükəsiz Qafqaz-2014" Beynəlxalq təlimində iştirak etmişdir          FÖVQƏLADƏ HALLAR NAZİRLİYİ VƏ RESPUBLİKA BAŞ PROKURORLUĞUNUN MƏTBUAT XİDMƏTLƏRİNDƏN         Maarifləndirmə tədbirləri davam etdirilir         "YANĞIN HƏYƏCANI" ÜZRƏ MƏŞQ         Yanğının yayılma mexanizmi         Zəlzələdən əvvəl planlaşdırmalar         Küçədə təhlükəsizlik tədbirləri         Müxtəlif təbii şəraitdə sağ qalma bacarığı         Fəlakətlərə hazırlıqlı olun         Respublika ərazisində baş vermiş hadisələr         DÜNYA: hadisələr, qəzalar, fəlakətlər         Tarixin FACİƏLƏRİ Florida adaları üzərində burağan         
12 Sentyabr 2014-ci il
N 33 (408)






  Baş səhifə / Faydalı məlumatlar

Reanimasiya

 

Reanimasiya (diriltmə) orqanizmin həyat fəaliyyətinin bərpa edilməsinə və onun terminal (bioloji ölümə yaxın) vəziyyətdən çıxarılmasına yönəldilmiş tədbirlər sistemidir. Terminal vəziyyətə aqoniya ərəfəsi dövrü, aqoniya (canvermə) dövrü və klinik ölüm aiddir.

Aqoniya ərəfəsi dövrü xəstənin son dərəcə ağır vəziyyətdə olması, tənəffüsün, qan dövranının və orqanizmin həyat üçün əhəmiyyətli digər funksiyalarının kobud pozğunluğu ilə xarakterizə olunur. Onun davamiyyəti və klinik mənzərəsinin xüsusiyyətləri xeyli dərəcədə əsas xəstəliyin xarakterindən asılıdır. Belə ki, tənəffüs çatışmazlığının getdikcə artması şəraitində aqoniya ərəfəsi dövrü bir neçə saat çəkə bilər, kəskin "ürək" ölümündə isə belə olmaya bilər.

Aqoniya (canvermə) dövründə şüur, iri arteriyalarının nəbz vurması olmur.  Bu zaman köməkçi əzələlərin və üzün mimiki əzələlərinin (ölümqabağı səciyyəvi ağız-burun əymələrin) iştirakı ilə seyrək və dərin nəfəsalmalarla gedən ağrını tənəffüs pozğunluqları müşahidə olunur.

Klinik ölümün əlamətləri bunlardır: şüurun və reflekslərin (həmçinin buynuz qişa refleksinin) tamamilə olmaması, dərinin və görünən selikli qişaların kəskin surətdə göyərməsi və ya (qanaxmalar zamanı) ağarması; bəbəklərin xeyli genişlənməsi; effektiv ürək qurğularının və tənəffüsün olmaması və dinlədikdə ürək tonlarının eşidilməməsi ürək fəaliyyətinin dayanmasını göstərir (elektrokardioqrafik üsulla kardiomonitor müşahidə zamanı - mədəciklərin fibrilyasiyası və ya kəskin bradiaritmiya təyin edilir, yaxud tam asistoliya olduqda düz xətt qeyd edilir) 10-15 saniyəlik müşahidə ərzində aydın koordinasiyalı (bir-birinə uyğun) tənəffüs hərəkətlərinin təyin edilə bilməməsi effektiv tənəffüsün olmadığını göstərir.

Klinik ölüm halı 4 dəqiqədən 6 dəqiqəyə qədər davam edir. Xəstənin bundan qabaqkı ağır vəziyyəti qan dövranı, xüsusilə mikrosirkulyasiya və toxuma metabolizminin kobud pozğunluqları klinik ölüm müddətini adətən 1-2 dəqiqəyə qədər ixtisar edir. Lakin onun çatması anını bir çox hallarda yəqin təyin etmək mümkün olmur. Buna görə də bioloji ölümün aşkar əlamətləri (meyit ləkələri və s.) olmadıqda xəstə hələ klinik ölüm vəziyyətində hesab edilməlidir.

Reanimasiya tədbirləri kompleksinin həyata keçirilməsinə mümkün olduqca erkən- tənəffüs tamamilə dayanana qədər başlamaq lazımdır. Bu halda reanimasiyanın bilavasitə effekt verməsi, proqnozun uzun müddət üçün əlverişli olması şansı xeyli artır. Klinika praktikasında 6-7 dəqiqə ölüm vəziyyətində olan adamlarda ürək fəaliyyətinin və müstəqil tənəffüsün bərpa edilməsi halları məlumdur. Lakin reanimasiyadan 2-5 sutka keçdikdən sonra bu xəstələrin çoxu ölürdü, sağ qalanlarda isə onları ağır əlillərə çevirən və daimi baxıma ehtiyacı olan kobud nevroloji və psixoloji pozğunluqlar baş verirdi. Buna görə də intensiv terapiyanın öz vaxtında keçirilməsinin əhəmiyyəti böyükdür. Bu cür terapiya olan xəstələrə tibbi, o cümlədən təcili tibbi yardım göstərilməsi daxildir. Bir sıra hallarda intensiv terapiyanın müvəffəqiyyətlə keçirilməsi xəstədə terminal vəziyyətin inkişaf etməsinin qarşısını alır. Bütün reanimasiya tədbirləri pozulmuş qan dövranı, tənəffüs, maddələr mübadiləsi kimi həyat üçün çox əhəmiyyətli funksiyaların bərpa olunmasına yönəldilmişdir. Reanimasiya metodları ölümün irəliləmə mexanizminə görə seçilib təyin edilir və çox vaxt əsas xəstəliyin xarakterindən asılı olmur.

Süni ventilyasiya ancaq yuxarı tənəffüs yollarında maneələr olmadıqda və hava daxiledici sistemin "hermetikliyi" şəraitində effektli olur. Udlaq və qırtlaqda yad cisimlər və qusuntu kütləsi olduqda əvvəlcə onları (barmaqla, sıxaclarla sorma və s. ilə) kənar edib və tənəffüs yollarının keçiricilik qabiliyyətini bərpa edirlər. Sonra xəstənin başını maksimum dala əyirlər ki, bu da dil kökünün və qırtlaq qapağının qabağa çəkilməklə yerini dəyişməsinə və qırtlağın açılmasına səbəb olur. Beləliklə, havanın qırtlaqdan nəfəs borusuna sərbəst daxil olması təmin edilir. Tibb işçisi xəstənin yan tərəfində dayanaraq bir əlilə onun burnunu sıxır, o biri əlilə onun çənəsi altına azca basaraq ağzını açır (ağzın tənzif və ya bint ilə örtülməsi tövsiyə edilir). Sonra dərin nəfəs alır və dodaqlarını fəlakət zədənin dodaqlarına sıxaraq nəfəsini güclü surətdə onun ağzına üfürür. Hava üfürülməsi qurtardıqdan sonra xəstənin dodaqlarını azad edir. Hava üfürülməsi əvvəl yüngül keçir, lakin ağciyərlərə hava dolaraq onlar gərildikcə müqavimət artır.   

(ardı var)

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tibb Xidməti

 



 24 Oktyabr 2012
Azərbaycanın qazandığı uğurların kökündə hər sahə üzrə düşünülmüş proqramların olmasıdır

 5 Oktyabr 2012
Yeniləşən, daim inkişaf etdirilən xarici siyasət strategiyası Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gündən-günə artırır

 16 İyun 2012
15 İYUN MİLLİ QURTULUŞ GÜNÜDÜR
MİLLİ QURTULUŞ GÜNÜN MÜBARƏK, AZƏRBAYCAN!










Qəzet Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qeydiyyat nömrəsi - 1873.
Təsisçi Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi.
Bütün hüquqlar qorunur.
© 2009-cu il