24 Oktyabr 2014 -cü il
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin rəsmi qəbulları         Azərbaycanın bölgələri sürətlə inkişaf edir         Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 19 aprel tarixli 394 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi haqqında Əsasnamə"də dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı         Azərbaycanla Qətər arasında fövqəladə halların idarə edilməsi sahəsində əməkdaşlığa dair saziş imzalanmışdır         Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin birgə məlumatı         "HEYDƏR ƏLİYEV. ŞƏXSİYYƏT VƏ ZAMAN" ÇOXCİLDLİYINİN TƏQDİMAT MƏRASİMİ KEÇİRİLMİŞDİR         "Tələbələrin təhlükəsizliyi diqqət mərkəzində"         "Fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması zamanı qəza-xilasetmə və digər təxirəsalınmaz işlərin aparılmasında qarşılıqlı fəaliyyətin təşkili" mövzusunda dəyirmi masa         Desant-dalğıcların hazırlığı         "Payız-qış mövsümündə yanğın təhlükəsizliyi tədbirləri: yerli icra hakimiyyəti orqanları və qurumlar qarşısında duran vəzifələr" mövzusunda seminar-müşavirə          FHN Şimal-qərb Regional Mərkəzində zabitlərin fərdi hazırlığının yoxlanılması məqsədilə imtahan keçirilmişdir         "Ən yaxşı xilasetmə növbəsi və ən yaxşı xilasedici"         FHN Cənub Regional Mərkəzi ilə yerli qurumlar arasında qarşılıqlı fəaliyyət gücləndirilir         FHN Muğan Regional Mərkəzində ən yaxşı növbətçi heyət müəyyən edilmişdir         Fövqəladə Hallar Nazirliyinin qurumları arasında çoxnövçülük idmanı üzrə çempionat keçirilmişdir         FHN Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti qaz təsərrüfatında təhlükəsizlik qaydalarını təbliğ edən buklet və plakatlar nəşr etdirmişdir         Maarifləndirmə tədbirləri davam etdirilir         ODSÖNDÜRƏNLƏR         Respublika ərazisində baş vermiş hadisələr         Qəzanın ilk dəqiqələrində sağ qalma...         Binalarda baş verən yanğınların aradan qaldırılması         
24 Oktyabr 2014-ci il
N 38 (413)






  Baş səhifə / Faydalı məlumatlar

Reanimasiya

 

Reanimasiya (diriltmə) orqanizmin həyat fəaliyyətinin bərpa edilməsinə və onun terminal (bioloji ölümə yaxın) vəziyyətdən çıxarılmasına yönəldilmiş tədbirlər sistemidir. Terminal vəziyyətə aqoniya ərəfəsi dövrü, aqoniya (canvermə) dövrü və klinik ölüm aiddir.

Aqoniya ərəfəsi dövrü xəstənin son dərəcə ağır vəziyyətdə olması, tənəffüsün, qan dövranının və orqanizmin həyat üçün əhəmiyyətli digər funksiyalarının kobud pozğunluğu ilə xarakterizə olunur. Onun davamiyyəti və klinik mənzərəsinin xüsusiyyətləri xeyli dərəcədə əsas xəstəliyin xarakterindən asılıdır. Belə ki, tənəffüs çatışmazlığının getdikcə artması şəraitində aqoniya ərəfəsi dövrü bir neçə saat çəkə bilər, kəskin "ürək" ölümündə isə belə olmaya bilər.

Aqoniya (canvermə) dövründə şüur, iri arteriyalarının nəbz vurması olmur.  Bu zaman köməkçi əzələlərin və üzün mimiki əzələlərinin (ölümqabağı səciyyəvi ağız-burun əymələrin) iştirakı ilə seyrək və dərin nəfəsalmalarla gedən ağrını tənəffüs pozğunluqları müşahidə olunur.

Klinik ölümün əlamətləri bunlardır: şüurun və reflekslərin (həmçinin buynuz qişa refleksinin) tamamilə olmaması, dərinin və görünən selikli qişaların kəskin surətdə göyərməsi və ya (qanaxmalar zamanı) ağarması; bəbəklərin xeyli genişlənməsi; effektiv ürək qurğularının və tənəffüsün olmaması və dinlədikdə ürək tonlarının eşidilməməsi ürək fəaliyyətinin dayanmasını göstərir (elektrokardioqrafik üsulla kardiomonitor müşahidə zamanı - mədəciklərin fibrilyasiyası və ya kəskin bradiaritmiya təyin edilir, yaxud tam asistoliya olduqda düz xətt qeyd edilir) 10-15 saniyəlik müşahidə ərzində aydın koordinasiyalı (bir-birinə uyğun) tənəffüs hərəkətlərinin təyin edilə bilməməsi effektiv tənəffüsün olmadığını göstərir.

Klinik ölüm halı 4 dəqiqədən 6 dəqiqəyə qədər davam edir. Xəstənin bundan qabaqkı ağır vəziyyəti qan dövranı, xüsusilə mikrosirkulyasiya və toxuma metabolizminin kobud pozğunluqları klinik ölüm müddətini adətən 1-2 dəqiqəyə qədər ixtisar edir. Lakin onun çatması anını bir çox hallarda yəqin təyin etmək mümkün olmur. Buna görə də bioloji ölümün aşkar əlamətləri (meyit ləkələri və s.) olmadıqda xəstə hələ klinik ölüm vəziyyətində hesab edilməlidir.

Reanimasiya tədbirləri kompleksinin həyata keçirilməsinə mümkün olduqca erkən- tənəffüs tamamilə dayanana qədər başlamaq lazımdır. Bu halda reanimasiyanın bilavasitə effekt verməsi, proqnozun uzun müddət üçün əlverişli olması şansı xeyli artır. Klinika praktikasında 6-7 dəqiqə ölüm vəziyyətində olan adamlarda ürək fəaliyyətinin və müstəqil tənəffüsün bərpa edilməsi halları məlumdur. Lakin reanimasiyadan 2-5 sutka keçdikdən sonra bu xəstələrin çoxu ölürdü, sağ qalanlarda isə onları ağır əlillərə çevirən və daimi baxıma ehtiyacı olan kobud nevroloji və psixoloji pozğunluqlar baş verirdi. Buna görə də intensiv terapiyanın öz vaxtında keçirilməsinin əhəmiyyəti böyükdür. Bu cür terapiya olan xəstələrə tibbi, o cümlədən təcili tibbi yardım göstərilməsi daxildir. Bir sıra hallarda intensiv terapiyanın müvəffəqiyyətlə keçirilməsi xəstədə terminal vəziyyətin inkişaf etməsinin qarşısını alır. Bütün reanimasiya tədbirləri pozulmuş qan dövranı, tənəffüs, maddələr mübadiləsi kimi həyat üçün çox əhəmiyyətli funksiyaların bərpa olunmasına yönəldilmişdir. Reanimasiya metodları ölümün irəliləmə mexanizminə görə seçilib təyin edilir və çox vaxt əsas xəstəliyin xarakterindən asılı olmur.

Süni ventilyasiya ancaq yuxarı tənəffüs yollarında maneələr olmadıqda və hava daxiledici sistemin "hermetikliyi" şəraitində effektli olur. Udlaq və qırtlaqda yad cisimlər və qusuntu kütləsi olduqda əvvəlcə onları (barmaqla, sıxaclarla sorma və s. ilə) kənar edib və tənəffüs yollarının keçiricilik qabiliyyətini bərpa edirlər. Sonra xəstənin başını maksimum dala əyirlər ki, bu da dil kökünün və qırtlaq qapağının qabağa çəkilməklə yerini dəyişməsinə və qırtlağın açılmasına səbəb olur. Beləliklə, havanın qırtlaqdan nəfəs borusuna sərbəst daxil olması təmin edilir. Tibb işçisi xəstənin yan tərəfində dayanaraq bir əlilə onun burnunu sıxır, o biri əlilə onun çənəsi altına azca basaraq ağzını açır (ağzın tənzif və ya bint ilə örtülməsi tövsiyə edilir). Sonra dərin nəfəs alır və dodaqlarını fəlakət zədənin dodaqlarına sıxaraq nəfəsini güclü surətdə onun ağzına üfürür. Hava üfürülməsi qurtardıqdan sonra xəstənin dodaqlarını azad edir. Hava üfürülməsi əvvəl yüngül keçir, lakin ağciyərlərə hava dolaraq onlar gərildikcə müqavimət artır.   

(ardı var)

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tibb Xidməti

 



 19 Sentyabr 2014
REALLIĞA ÇEVRİLƏN ƏFSANƏ

 5 Sentyabr 2014
Azərbaycan Respublikasının yeraltı sularının çirklənmə mənbələri və onlara qarşı mübarizə yolları

 13 İyun 2014
15 İYUN MİLLİ QURTULUŞ GÜNÜDÜR
AZƏRBAYCAN TARİXİNİN ŞANLI QÜRUR SƏHİFƏSİ










Qəzet Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qeydiyyat nömrəsi - 1873.
Təsisçi Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi.
Bütün hüquqlar qorunur.
© 2009-cu il