1 Noyabr 2014 -cü il
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin rəsmi qəbulları         Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakıda Gənclər siyasəti üzrə birinci qlobal forumun rəsmi açılışında iştirak edib         Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Fransaya işgüzar səfəri         Fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov Qusar şəhərində vətəndaşları qəbul etmişdir         Azərbaycan Respublikasının fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov Qətər Dövlətinin ölkəmizdəki səfirini qəbul etmişdir         FHN Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti Şabran rayon Dövlət Yanğından Mühafizə Hissəsinin yeni inzibati binasının açılışı olmuşdur         Babək rayonunda kompleks mülki müdafiə təlimi keçirilmişdir         FHN-nin Nüvə və Radioloji Fəaliyyətin Tənzimlənməsi üzrə Dövlət Agentliyi Litvanın Səhiyyə Nazirliyinin Radiasiyadan Qorunma Mərkəzi və Layihələrin İdarə edilməsi üzrə Mərkəzi Agentliyi ilə birgə masaüstü təlim keçirmişdir         Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Gəncə Regional Mərkəzi ilə yerli qurumlar arasında birgə fəaliyyət gücləndirilir         "Əhalinin mülki müdafiə üzrə hazırlığının təşkili"         "Yanğınların profilaktikasında və yanğın hadisələri zamanı əhaliyə düzgün davranış vərdişlərinin aşılanmasında yerli icra hakimiyyəti və özünüidarəetmə orqanlarının rolu"         "Payız-qış mövsümündə yanğın təhlükəsizliyi tədbirləri: yerli icra hakimiyyəti orqanları və qurumlar qarşısında duran vəzifələr" mövzusunda seminar-müşavirə         "Fövqəladə hal rayonuna qüvvə və vasitələrin cəlb edilməsinin təşkili" mövzusunda taktiki-xüsusi təlim         Seminar-müşavirədə qarşılıqlı fəaliyyətin təşkilinin mövcud vəziyyəti, problemlər və onların həlli yolları müzakirə edilmişdir         Ən yaxşı xilasetmə qrupu və xilasedici müəyyən edilmişdir         MAARİFLƏNDİRMƏ TƏDBİRLƏRİ DAVAM ETDİRİLİR         Respublika ərazisində baş vermiş hadisələr         Fövqəladə hallara hazırlıq         Uşaqları təhlükələrdən qoruyun!         
31 Oktyabr 2014-ci il
N 39 (414)






  Baş səhifə / Faydalı məlumatlar

Reanimasiya

 

Reanimasiya (diriltmə) orqanizmin həyat fəaliyyətinin bərpa edilməsinə və onun terminal (bioloji ölümə yaxın) vəziyyətdən çıxarılmasına yönəldilmiş tədbirlər sistemidir. Terminal vəziyyətə aqoniya ərəfəsi dövrü, aqoniya (canvermə) dövrü və klinik ölüm aiddir.

Aqoniya ərəfəsi dövrü xəstənin son dərəcə ağır vəziyyətdə olması, tənəffüsün, qan dövranının və orqanizmin həyat üçün əhəmiyyətli digər funksiyalarının kobud pozğunluğu ilə xarakterizə olunur. Onun davamiyyəti və klinik mənzərəsinin xüsusiyyətləri xeyli dərəcədə əsas xəstəliyin xarakterindən asılıdır. Belə ki, tənəffüs çatışmazlığının getdikcə artması şəraitində aqoniya ərəfəsi dövrü bir neçə saat çəkə bilər, kəskin "ürək" ölümündə isə belə olmaya bilər.

Aqoniya (canvermə) dövründə şüur, iri arteriyalarının nəbz vurması olmur.  Bu zaman köməkçi əzələlərin və üzün mimiki əzələlərinin (ölümqabağı səciyyəvi ağız-burun əymələrin) iştirakı ilə seyrək və dərin nəfəsalmalarla gedən ağrını tənəffüs pozğunluqları müşahidə olunur.

Klinik ölümün əlamətləri bunlardır: şüurun və reflekslərin (həmçinin buynuz qişa refleksinin) tamamilə olmaması, dərinin və görünən selikli qişaların kəskin surətdə göyərməsi və ya (qanaxmalar zamanı) ağarması; bəbəklərin xeyli genişlənməsi; effektiv ürək qurğularının və tənəffüsün olmaması və dinlədikdə ürək tonlarının eşidilməməsi ürək fəaliyyətinin dayanmasını göstərir (elektrokardioqrafik üsulla kardiomonitor müşahidə zamanı - mədəciklərin fibrilyasiyası və ya kəskin bradiaritmiya təyin edilir, yaxud tam asistoliya olduqda düz xətt qeyd edilir) 10-15 saniyəlik müşahidə ərzində aydın koordinasiyalı (bir-birinə uyğun) tənəffüs hərəkətlərinin təyin edilə bilməməsi effektiv tənəffüsün olmadığını göstərir.

Klinik ölüm halı 4 dəqiqədən 6 dəqiqəyə qədər davam edir. Xəstənin bundan qabaqkı ağır vəziyyəti qan dövranı, xüsusilə mikrosirkulyasiya və toxuma metabolizminin kobud pozğunluqları klinik ölüm müddətini adətən 1-2 dəqiqəyə qədər ixtisar edir. Lakin onun çatması anını bir çox hallarda yəqin təyin etmək mümkün olmur. Buna görə də bioloji ölümün aşkar əlamətləri (meyit ləkələri və s.) olmadıqda xəstə hələ klinik ölüm vəziyyətində hesab edilməlidir.

Reanimasiya tədbirləri kompleksinin həyata keçirilməsinə mümkün olduqca erkən- tənəffüs tamamilə dayanana qədər başlamaq lazımdır. Bu halda reanimasiyanın bilavasitə effekt verməsi, proqnozun uzun müddət üçün əlverişli olması şansı xeyli artır. Klinika praktikasında 6-7 dəqiqə ölüm vəziyyətində olan adamlarda ürək fəaliyyətinin və müstəqil tənəffüsün bərpa edilməsi halları məlumdur. Lakin reanimasiyadan 2-5 sutka keçdikdən sonra bu xəstələrin çoxu ölürdü, sağ qalanlarda isə onları ağır əlillərə çevirən və daimi baxıma ehtiyacı olan kobud nevroloji və psixoloji pozğunluqlar baş verirdi. Buna görə də intensiv terapiyanın öz vaxtında keçirilməsinin əhəmiyyəti böyükdür. Bu cür terapiya olan xəstələrə tibbi, o cümlədən təcili tibbi yardım göstərilməsi daxildir. Bir sıra hallarda intensiv terapiyanın müvəffəqiyyətlə keçirilməsi xəstədə terminal vəziyyətin inkişaf etməsinin qarşısını alır. Bütün reanimasiya tədbirləri pozulmuş qan dövranı, tənəffüs, maddələr mübadiləsi kimi həyat üçün çox əhəmiyyətli funksiyaların bərpa olunmasına yönəldilmişdir. Reanimasiya metodları ölümün irəliləmə mexanizminə görə seçilib təyin edilir və çox vaxt əsas xəstəliyin xarakterindən asılı olmur.

Süni ventilyasiya ancaq yuxarı tənəffüs yollarında maneələr olmadıqda və hava daxiledici sistemin "hermetikliyi" şəraitində effektli olur. Udlaq və qırtlaqda yad cisimlər və qusuntu kütləsi olduqda əvvəlcə onları (barmaqla, sıxaclarla sorma və s. ilə) kənar edib və tənəffüs yollarının keçiricilik qabiliyyətini bərpa edirlər. Sonra xəstənin başını maksimum dala əyirlər ki, bu da dil kökünün və qırtlaq qapağının qabağa çəkilməklə yerini dəyişməsinə və qırtlağın açılmasına səbəb olur. Beləliklə, havanın qırtlaqdan nəfəs borusuna sərbəst daxil olması təmin edilir. Tibb işçisi xəstənin yan tərəfində dayanaraq bir əlilə onun burnunu sıxır, o biri əlilə onun çənəsi altına azca basaraq ağzını açır (ağzın tənzif və ya bint ilə örtülməsi tövsiyə edilir). Sonra dərin nəfəs alır və dodaqlarını fəlakət zədənin dodaqlarına sıxaraq nəfəsini güclü surətdə onun ağzına üfürür. Hava üfürülməsi qurtardıqdan sonra xəstənin dodaqlarını azad edir. Hava üfürülməsi əvvəl yüngül keçir, lakin ağciyərlərə hava dolaraq onlar gərildikcə müqavimət artır.   

(ardı var)

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tibb Xidməti

 



 19 Sentyabr 2014
REALLIĞA ÇEVRİLƏN ƏFSANƏ

 5 Sentyabr 2014
Azərbaycan Respublikasının yeraltı sularının çirklənmə mənbələri və onlara qarşı mübarizə yolları

 13 İyun 2014
15 İYUN MİLLİ QURTULUŞ GÜNÜDÜR
AZƏRBAYCAN TARİXİNİN ŞANLI QÜRUR SƏHİFƏSİ








Qəzet Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qeydiyyat nömrəsi - 1873.
Təsisçi Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi.
Bütün hüquqlar qorunur.
© 2009-cu il